Ηράκλειτος, ο «Σκοτεινός Φιλόσοφος»


Ο Ηράκλειτος ο Εφέσιος γεννήθηκε το 540 π.Χ. και ανήκει στους προσωκρατικούς φιλοσόφους.
Έζησε ως ασκητής και ήταν αυτοδίδακτος παρόλο που καταγόταν από αριστοκρατική οικογένεια. Παραιτήθηκε από το αξίωμα του βασιλιά και αφιέρωσε τη ζωή του στη φιλοσοφία.
Απάντησε σε πολλά σπουδαία ερωτήματα, ανάμεσα στα οποία και το «τι είναι πραγματικότητα;». Έχει γράψει 1 μόνο βιβλίο που δημοσιεύτηκε μετά τον θάνατό του και περιείχε προτάσεις σύντομες, δυσνόητες και αινίγματα. Χαρακτηρίστηκε ως «σκοτεινός φιλόσοφος» γιατί οι προτάσεις του έμοιαζαν με χρησμούς των μαντείων. Η γραφή του είχε υπαινικτικό ύφος και ήταν αρκετά συμπυκνωμένη.



Γνωστότερο απόφθεγμά του είναι ότι το μόνο που παραμένει σταθερό είναι η αλλαγή, ή κατά το αρχαιότερων «τά πάντα ρει και ουδέν μένει». Σε συνέχεια αυτού ανέφερε ότι τα πάντα βρίσκονται σε κίνηση και εξελίσσονται, αλλά και πόσο σημαντική είναι η φωτιά καθώς όλα ξεκινούν και τελειώνουν σε αυτή. Όλη η φύση, λέει, είναι πλασμένη σε δίπολα που μας βοηθούν να κατανοήσουμε την αξία των πραγμάτων, όπως για παράδειγμα το καλό και το κακό ή η μέρα και η νύχτα κ.λπ. Ακόμα και σε καταστάσεις φαινομενικής ακινησίας υπάρχουν διαμάχες που τονίζουν τα δίπολα αυτά, όπως για παράδειγμα ένα ποτήρι πάνω σε τραπέζι που το βάρος του συγκρούεται με την αντίσταση του τραπεζιού. Άλλωστε, για το φιλόσοφό μας, ισχύει το «πόλεμος πατήρ πάντων». Πίσω από τις αντιθέσεις αυτές όμως υπάρχει μια αρμονία-λογική και μια τάξη πραγμάτων-λόγος και αυτό που εύκολα να αποδειχθεί, καθώς για παράδειγμα το «πάνω» δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς το «κάτω» και το αντίστροφο.

Ο Ηράκλειτος ανάμεσα σε άλλα εισήγαγε και την διαλεκτική στην φιλοσοφία και φυσικά μιλάμε για τομή στην επιστήμη της φιλοσοφίας. Η διαλεκτική επηρέασε τον Ένγκελς, τον Μάρξ και τον Πλάτωνα, οπότε μπορούμε να καταλάβουμε πόσο σημαντική ήταν η εισαγωγή της στην φιλοσοφία. Κλείνοντας, στην μελέτη του Εφέσιου φιλοσόφου, μου προκάλεσε ιδιαίτερη εντύπωση ένα απόφθεγμα του, «όλα εξαρτώνται από την ματιά που τα βλέπουμε». Σε μια βαθύτερη σκέψη είναι σίγουρα ένα από τα πιο σημαντικά πράγματα ποτ έχω διαβάσει, καθώς κατά την άποψή μου είναι το απόφθεγμα που είναι ύμνος της αισιοδοξίας, αφού είναι πολύ σημαντικό να βλέπουμε πάντα το ποτήρι μισογεμάτο και όχι μισοάδειο. Από κει και πέρα μπορεί να μεταφραστεί για τον καθένα διαφορετικά, αλλά πάντα πιστεύω θα έχει κορυφαίο νόημα για τον καθένα.
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...